Is jouw boek een proefballonnetje?

Een boek is voor een auteur een grote investering in tijd en energie. Maar voor uitgevers zijn boeken proefballonnetjes die na oplaten óf snel klappen, óf subiet een klapper worden. Voor een grote kans op dat laatste is bekendheid van de auteur belangrijker dan de kwaliteit van het boek. Dus liever een matig boek door een BN-er dan een subliem boek door een onbekende auteur, als je een kassucces wenst.

Dat zo’n ballonnetje een paar jaar door de lucht kan dwarrelen zodat het langzaam maar gestaag door steeds meer mensen wordt opgemerkt, komt niet in ze op. Er wordt tamtam gemaakt rond de lancering en daarna moet het proefballonnetje zichzelf maar verkopen. Loopt het ballonnetje leeg en raakt de loop eruit? Dan kost opslag bij CB meer dan het boek oplevert en wordt de resterende oplage vernietigd. Ik hoorde vertellen dat de drukkerij tegenover het CB per maand even veel nieuwe boeken drukt, als het CB laat vernietigen.

Intussen hebben veel zelfuitgevende auteurs geen idee van de werkelijke aantallen waarin boeken worden verkocht. Ze kijken naar de bestsellers, weten of denken dat het eigen boek beter is en verwachten flink te gaan verkopen.

Omdat ik openheid over oplages en verkoopcijfers aanmoedig, ben ik daar zelf ook open. Ik plaats daar berichten over via mijn social media kanalen, maar die zien de lezers van deze blog wellicht niet. Dus hier even een samenvatting.

Mijn eerste boek 'Uitgelezen' bracht ik uit in eigen beheer. Het boek is een dure uitgave: full color, mooi papier, groter formaat, harde kaft, genaaid gebonden, kapitaalbandjes, leeslint. Ik huurde professionals in voor schrijfcoaching, redactionele begeleiding, correctie, vormgeving en fotografie. De illustraties maakte ik zelf. Ik won juridisch advies in over auteursrecht (omdat ik werk op boekpagina's) en schreef tientallen rechthebbenden aan om toestemming te krijgen voor publicatie van mijn werk op hun boekpagina's. Voor de boekpresentatie huurde ik zelf een zaal en gaf ik een workshop.

Het boek gaat over de door mij ontwikkelde creatieve techniek boekselen en wordt gekocht door mensen die rechtstreeks van mij of via-via van deze techniek hebben gehoord of die mijn kraam zien tijdens een boekenmarkt of evenement rond taal, boeken of onderwijs. Ik verkoop het 100% via mijn eigen kanalen en heb de verkooprijs van 32,50 destijds berekend inclusief verzendkosten (die daarna helaas flink stegen). Ik pak de boeken in met leuke extraatjes erbij en kocht extra stevige verzenddozen om beschadiging te voorkomen.

Ik begon te schrijven in december 2018. Het boek verscheen in september 2019 in een oplage van 1.000 exemplaren. In augustus 2026 brak ik daarvan de laatste doos aan. Ik deed dus 7 jaar over de verkoop van 1.000 exemplaren. In die periode liep de verkoop rustig maar zeker door met vrijwel wekelijks één of meer exemplaren. Op de Deventer Boekenmarkt in 2025 had ik een deel van een kraam en verkocht ik 1 boek, op dezelfde markt in 2026 had ik een hele kraam, hulp van twee vrijwilligers en verkocht ik er 11.

Mijn tweede boek 'Denk je dat je mij kunt helpen?' schreef ik samen met psycholoog Adriaan van 't Spijker. Ik schreef mijn deel in enkele weken tijd. Daarna schreef Adriaan zijn deel in reactie op mijn teksten. Ik redigeerde en schreef uitgevers aan omdat we niet hoefden te verdienen aan het boek, maar wilden dat het boek breed beschikbaar zou zijn. De eerste acht uitgevers wezen ons af. Daarna plaatste ik een oproep in mijn netwerk met de vraag bij welke uitgever ons boek zou passen. Daarop kwamen drie reacties van mensen die een uitgever noemden die ze persoonlijk kenden. Alle drie de uitgevers toonden belangstelling. We gingen uiteindelijk met Uitgeverij Lucht in zee omdat die meer boeken heeft op het gebied van mentale gezondheid en het grootste bereik leek te hebben.

We werkten zelf anderhalf jaar aan het manuscript, zochten een half jaar naar een uitgever, waarna het een vol jaar duurde voordat het boek in september 2022 verscheen in een oplage van 2.500 exemplaren. De uitgever huurde zelfstandige professionals in voor redactie, ontwerp cover, opmaak binnenwerk, persberichten en auteursfoto's. We hadden geen boekpresentatie (vind ik nog steeds erg jammer). Het boek was via het CB 'in alle boekhandels verkrijgbaar'. We kregen publiciteit in tijdschriften (o.a. Libelle, The Optimist), kranten (o.a. AD, Metronieuws), podcasts, radio (De ondernemer Live) etc.

In de zomer van 2025 liet de uitgever weten dat de loop eruit was en dat de resterende oplage van 1.100 exemplaren bij het CB weggehaald zou worden. Omdat ik tegen vernietiging ben heb ik de boeken van de uitgever overgenomen en verkoop ik deze verder zelf via mijn eigen kanalen.

Ik huur opslagruimte voor de boeken. Ik ben geen BN-er maar wel actief op diverse social media en heb daar met diverse accounts een groot netwerk opgebouwd. Net als iedere andere auteur moet ik mezelf voortdurend opnieuw motiveren om voor mijn boeken te gaan. Reacties van lezers helpen me om weer te beseffen dat ze waardevol zijn en dat er nog steeds veel mensen rondlopen die er heel blij mee zouden zijn.